Urlop wypoczynkowy – wszystko co musisz o nim wiedzieć!

Urlop wypoczynkowy

Każdy zatrudniony na podstawie umowy o pracę ma prawo do corocznego, nieprzerwanego (ciągłego), płatnego urlopu wypoczynkowego. O jego długości decyduje staż pracy. Jak nalicza się czas, na podstawie którego decyduje się o długości urlopu i co jeszcze trzeba wiedzieć o urlopie wypoczynkowym?

Pracownikowi przysługuje 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. Zależy to od stażu pracy – powyżej 10 lat stażu pracy mamy prawo do 26 dni urlopu, poniżej tego 10 lat – jedynie do 20 dni.

Od czego to zależy?

Do tego stażu wliczamy lata pracy u różnych pracodawców, niezależnie od tego, w jaki sposób została rozwiązana umowa. Do stażu urlopowego wliczamy także okresy nauki: w przypadku zasadniczej szkoły zawodowej są to maksymalnie 3 lata, w przypadku średniej szkoły zawodowej maksymalnie pięć lat, w przypadku szkoły średniej ogólnokształcącej maksymalnie 4 lata, szkoły policealnej – maksymalnie 6 lat, a szkoły wyższej – maksymalnie 8 lat.

Do stażu pracy nie wlicza się zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych i prowadzenia działalności gospodarczej, a także czasu spędzonego na urlopie bezpłatnym.

Na wymiar urlopu dodatkowo wpływa czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych, czas spędzony za granicą (udokumentowany), okres czynnej służby wojskowej, okres urlopu wychowawczego i czas prowadzenia gospodarstwa rolnego (indywidualnego).

Inaczej to wygląda w przypadku pracownika, dla którego dane miejsce zatrudnienia jest tym pierwszym. W roku, w którym rozpoczyna pracę, zyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca w wymiarze 1/12 urlopu przysługującego mu po całym przepracowanym roku.

Jak ustalamy urlop?

Urlop może być nieprzerwany, ale na wniosek pracownika (tylko i wyłącznie!) może zostać podzielony na części, jedna część nie może trwać jednak krócej niż 14 dni roboczych. Co więcej, jeden dzień odpowiada 8 godzinom pracy, nawet jeśli norma dobowa jest niższa.

Przydziela się go na wniosek pracownika zgodnie z ustalonym przez pracodawcę planem urlopu. Normalny tok pracy musi bowiem zostać zachowany. Plan urlopów powstaje na podstawie zebranych wniosków o urlop. Jeśli w danym przedsiębiorstwie nie ma planu urlopów, termin ustala się pomiędzy pracownikiem a pracodawcą.

Nawet po ustaleniu terminu urlopu może się on jednak przesunąć na wniosek pracownika, jeśli przedstawi on ważne przyczyny. Inną sytuacją, w której następuje przesunięcie urlopu wypoczynkowego, jest zaistnienie szczególnych potrzeb pracodawcy lub wystąpienia jeszcze innej sytuacji, która sprawia, że pracownik po prostu nie może zacząć urlopu – na przykład choroby, w ramach której staje się on czasowo niezdolny do pracy, izolacji w wyniku choroby zakaźnej, powołania do wojska na przeszkolenie lub ćwiczenia do trzech miesięcy albo urlopu macierzyńskiego. Te przyczyny przerywają urlop pracownika. Wówczas termin urlopu się przesuwa.

Co jeszcze musisz wiedzieć?

  • Niewykorzystany urlop – W ciągu roku pracodawca musi udzielić niewykorzystanego urlopu pracownikowi do końca marca następnego roku kalendarzowego.
  • Telefon od szefa i powrót do pracy – W razie niemożliwych do zaplanowania wcześniej sytuacji, na przykład awarii, może okazać się, że konkretny pracownik jest po prostu niezbędny. Wówczas pracodawca może przerwać urlop. Musi jednak zwrócić koszty poniesione przez pracownika, dotyczące powrotu z urlopu – opłacenie przejazdu czy niewykorzystanego pobytu w ośrodku wypoczynkowym. Poza tym pracownik może wykorzystać dni wolne w innym terminie.
  • Praca na urlopie – Pracownik może wykorzystać urlop wypoczynkowy w dowolny sposób, nawet jeśli oznacza to pracę zarobkową u innego pracodawcy. Wyłącznie jednak innego – absolutnie zakazane jest wykonywanie obowiązków służbowych u pracodawcy, który dał pracownikowi urlop.
  • Nie musisz odbierać telefonu na urlopie – Ani prywatnego, ani służbowego. Nie musisz pozostawać w gotowości do pracy. Pracodawca nie może wyciągnąć wobec niego żadnych konsekwencji jeśli nie ma z nim kontaktu, takich jak pozbawienie premii.
  • Jeśli zmieniasz pracę, możesz uzyskać ekwiwalent pieniężny. Przysługuje Ci on za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Jeśli nie wykorzystasz całego urlopu w danym roku kalendarzowym, kolejny pracodawca udzieli Ci dni wolnych proporcjonalnie. Nie można inaczej przenieść urlopu wypoczynkowego do nowej firmy.

Wynagrodzenie

Za czas urlopu przysługuje standardowe wynagrodzenie, które udałoby się uzyskać w danym czasie. Zmienne składniki wynagrodzenia wylicza się na podstawie przeciętnej wypłaty z ostatnich trzech miesięcy. Nie wlicza się w to:

  • nagród jubileuszowych i z zakładowego funduszu pracy
  • dodatku za określone osiągnięcie lub spełnienie projektu
  • wynagrodzenia za czas gotowości do pracy lub czasu niezdolności w przypadku choroby
  • ekwiwalentu za urlop ani wynagrodzenia za czas urlopu
  • odpraw emerytalnych, rentowych i pieniężnych 

Praca dla osób bez doświadczenia

Powiemy Ci jak ją znaleźć
Kategoria: Dla pracownika Wiedza

W czym możemy Ci pomóc?

Katarzyna Bednarz
Recruitment Officer Skontaktuj się
Katarzyna Bednarz